Het is nu al weer een aantal uur geleden dat het debat over de persconferentie van premier gevoerd is. De persconferentie die menig persoon heeft doen staan verbazen. Na dat de commissie Davids haar rapport presenteerde dinsdag werden een aantal lang gekoesterde vermoedens bevestigd. Willibrod Davids (voormalige President van de Hoge Raad tevens voorzitter van de onderzoekscommissie naar de politieke besluitvorming in Irak) bracht tijdens de presentatie enkele harde conclusie aan onder andere het adres van onze Premier. Hij zou niet genoeg leiding hebben gegeven en hij had de Kamer onvoldoende geïnformeerd. Daarbij ontbrak een goed volkenrechtelijk mandaat waardoor er dus geen juridische basis was om deze oorlog te steunen. Tot zo ver leek het rapport glashelder, de inval in Irak was een waar echec.
Waar elk weldenkend mens dan zijn conclusies trekt, zijn verantwoordelijkheid neemt en opstapt of in ieder geval toegeeft dat hij fout zat had onze premier compleet niks geleerd. Hij verklaarde dan ook in zijn persconferentie dat hij zich niet herkende in de kritiek. Waarna hij het ontbreken van het volkenrechtelijk mandaat schoffeerde door te zeggen dit altijd al verschillend werd beoordeeld onder wetenschappers en politici. Hierdoor werd het afgedaan als een andere mening. De premier verwierp die middag de belangrijke conclusies die hem niet goed uitkwamen en deed recht aan de paar conclusies die hem verdomde goed uitkwamen. Hiermee haalde premier de woede van Hamer (PvdA) op zijn hals. Zij zei dat haar fractie onaangenaam verrast was en eiste dat er een nieuwe verklaring zou komen. Nuttig gegeven ook Vicepremier Bos zou zich niet in deze tekst kunnen vinden als dus Hamer.
De hele dag was toen de vraag of deze persconferentie namens het kabinet was afgegeven of dat de premier een grote blunder had begaan. Tot aan gister middag rond half tien werd er druk overlegd over hoe deze ruzie opgelost moest worden en wat er in die nieuwe verklaring moest staan De nood was zo hoog dat staatssecretaris Timmermans vervroegd uit Spanje werd over gevlogen. Nu arriveerde er rond tien uur gisteravond een brief van het kabinet. De verklaring waar de PvdA mee zou moeten kunnen leven. Laten we deze brief even onder de loep nemen.
In de eerste alinea tevens eerste regel verklaart de premier dat “na afstemming met de viceministers-presidenten en de meest betrokken bewindspersonen, namens het kabinet een eerste verklaring is afgelegd.” Kortom VP Bos was helemaal onaangenaam verrast en kon zich kennelijk prima vinden in de tekst. Als we verder lezen komen we in de zevende alinea iets tegen over het volkenrechtelijk aspect, iets wat vooral het knelpunt was voor de PvdA in de eerdere verklaring. Wat lezen we over het standpunt van het kabinet destijds dat “gebleken is dat dit standpunt in de internationale gemeenschap onvoldoende steun heeft gevonden en ook door andere landen niet langer wordt aanvaard.” Dus het lijkt dat de premier enige vorm van zelfreflectie heeft gevonden. Dat is natuurlijk iets om heel blij mee te zijn. Maar helaas niks is minder waar in de laatste alinea is dan ook te lezen:” In het licht van deze ontwikkelingen en met de kennis van nu aanvaardt het kabinet dat voor een dergelijk optreden een adequater volkenrechtelijk mandaat nodig zou zijn geweest. “ In die alinea staat het woord adequater wat de vergrotende trap is van adequaat. Hiermee concludeerde dat het mandaat adequater had gekund maar het was zeker adequaat. Dus waar de premier wat leek te leren heeft die eigenlijk helemaal niks nieuws te melden gehad.
Nu het debat wat hier op volgde. Er zijn eigenlijk maar twee echt interessante dingen uit gekomen. De premier heeft namelijk toch toegegeven dat ''Als je met de inzichten van nu terug zou kijken, denk ik dat je het anders zou hebben gedaan''. Gefeliciteerd Balkenende na een anderhalve dag zwaar vergaderen over hoe je je fout ging toegeven en waarmee je toch bijna je kabinet omzeep hielp is het hier dan. Hij denkt dat hij het nu anders zou hebben gedaan. Er zit toch nog een positief lichtpuntje in die man. Het ander geven wat aan het licht kwam is dat VP Bos openlijk zijn fractievoorzitter Hamer is afgevallen door te zeggen “'Balkenende sprak tijdens de persconferentie ook namens mij.”. Nu naar afloop blijft de vraag hoe kan de PvdA dit verteren. Hoe kan de brief iets nieuws brengen aan de situatie. Zo als Halsema deze nacht zei:”Dit kabinet slaagt er niet eens in een persverklaring op te stellen. We zijn getuige van een hele langzame val van het kabinet." Mijn laatste vraag is nu enkel Wie valt er als eerst JP of Hamer?
